Geef een boom de ruimte om te groeien

Geef een boom de ruimte om te groeien

Wil je een boom planten, bezint dan voor ge begint. Want een jonge boom moet zijn takken én zijn wortels kunnen uitslaan. Voorzie dus zowel boven als onder de grond voldoende groei- of standplaats om later problemen te voorkomen.

Nood aan lucht en water

Stel, je wil je oprit verfraaien met een boom ernaast, of er middenin met klinkers of tegels eromheen. Heeft de kluit van je pas gekochte boompje een diameter van een halve meter, denk dan niet dat een put met dezelfde diameter zal volstaan, want die zal fungeren als een bloempot. De wortels zitten vast tussen de funderingen en de klinkers. Je boom zal niet groeien en misschien zelfs afsterven. Bomen zijn namelijk levende wezens, en wortels zijn levende cellen die zuurstof nodig hebben. In een totaal verdichte bodem kunnen ze niet ademen.

Vaak zie je ook dat wortels de klinkers naar boven duwen. Dat heeft dan weer te maken met de nood aan water. Normaal zoeken wortels dat diep in de grond, maar vaak vinden ze het veel sneller aan de onderkant van klinkers, waar verdampend bodemwater condenseert. Dus groeien de wortels omhoog en beschadigen ze de oprit of nabijgelegen muren.

De problemen kunnen zich ook boven de grond situeren. Wie een boom heeft geplant op drie meter van zijn huis, zal na vijf jaar vaak vaststellen dat de takken tot tegen de gevel groeien en eventueel schade aanrichten. De mooie, imposante boom die je in gedachten had, wordt afgeremd in zijn groei en moet regelmatig worden gesnoeid. En snoeiwondes verhogen ook nog eens de kans op ziektes.

1 m3 groeiplaats = 1m2 kroonruimte = 1 jaar

Komen de bovenstaande problemen je bekend voor? Dan heb je je boom niet genoeg stand- of groeiplaats gegeven. Om een boom duurzaam te laten groeien stelt Landboom dat elke kubieke meter ondergrondse groeiplaats minstens 1 vierkante meter kroonprojectie (de verticale projectie van de kruin van de boom op de grond) en 1 jaar effectieve groei moet kunnen leveren.

Concreet: om een boom 100 jaar te laten worden moet 100 m2 kroonprojectie (kruin van zo’n 11 meter diameter) en 100 m3 groeiruimte voorhanden zijn. Omdat wortels zelden dieper groeien dan 1 meter (omdat er dieper geen zuurstof meer is), is een plantvak van ongeveer 10 x10 meter nodig.

De meeste mensen weten helaas niet hoeveel ruimte een boom heeft, zowel boven als onder de grond, hoe snel hij groeit, hoe (vaak) ze hem moeten snoeien. Of ze hebben geen idee hoeveel (of hoe weinig) licht hij gaat doorlaten. Ook dat is een belangrijke factor in de keuze die je maakt. Een beuk heeft bijvoorbeeld een veel dichter bladerdek dan pakweg een berk of een notelaar. Die laatste weert bovendien muggen – een troef in de nabijheid van je huis.

Laat je vooraf adviseren

Daarom is het belangrijk om vooraf de beschikbare ruimte te bepalen en te informeren welk soort bomen daarvoor geschikt zijn. De boomverzorgers van Landboom hebben de expertise om je daarin te adviseren. Wat zijn de voor- en nadelen van elke boomsoort? Is de beschikbare bodem arm, rijk of vochtig? Waar kan je de boom het beste planten? Hoeveel ademruimte en welke compostering moet je voorzien?

De juiste keuze en locatie is de beste preventie. Zo voorkom je achteraf veel inspanningen (en kosten) om de groeiplaats beter in te richten. Het is vaak wel mogelijk om de bodemcondities te verbeteren, bijvoorbeeld door water en voedingsmiddelen in de bodem te injecteren. Maar voorkomen is altijd beter dan genezen.

Enkele preventietips:

  • Bij aanplant: maak je plantgat groter dan de kluit. Bijvoorbeeld: 2×2 meter en 1 meter diep. Losse grond bevordert de wortelgroei. Compost toevoegen in geval van arme grond.
  • In bebouwde omgeving (nabij oprit of straat): breng grondpijlers aan in de grond en vul ze met goed doorlatende grond om drainage en wortelgroei te bevorderen.
  • Maai niet rondom de stam of onder de kruin: zo verdicht je de bodem en bestaat het risico dat je wortels en stam beschadigt.
  • Leg eerder een mulch (boomschors, bladeren, verhakseld hout) rond de boom. Dat bespaart maaiwerk, je boom loopt geen schade op en het bodemleven (wormen e.d.) zal dankzij de mulch toenemen. Dat maakt de bodem los en bevordert de toevoer van voedingsstoffen.
  • Vermijd parkeren en machines/bouwmateriaal stapelen rond een boom, want zo druk je de bodem samen, waardoor de wortels niet kunnen ademen.

Advies nodig over de groeiplaats van (nieuwe) bomen? Vind hier een boomverzorger bij jou in de buurt.

21 november 2017